Çocuklarda yalan söyleme davranışı genellikle çocuğun baskı altında olduğuyla ilgili bir mesaj iletir bizlere. Çocuk hangi yaşta, ne sıklıkta bunu tekrar ediyor, bütün bunlar önemli. Eğer sürekli yalan söylüyorsa bu araştırılmalı, altında neler olduğu anlaşılmaya çalışılmalı. Ama zaman zaman olabilir; yani burada herhangi bir sıkıntı yok. Baş etme mekanizması olması, daha üzerine eğilmeyi gerektiriyor.
Yani baş etme mekanizması ne demek? Çocuk bir sıkıntıdan, bir baskıdan, bir tehditten kaçınmak üzere bunu yapıyorsa, yani bu başvurduğu şey kendisini o stresten korumaya yönelik bir tepki aslında. Dolayısıyla bu koşulları gözden geçirmek oldukça önemli. Aynı zamanda çocuklar yetişkinlerin davranışını taklit ederler, yetişkinleri gözlerler ve oradaki davranışları benimserler. Bununla, yalan söyleyerek bir konuda üstesinden gelinen bir durumda, çocuk bunu baş etme şekli olarak, kolaylaştırıcı bir şey gibi de görebilir. Ve yanlış olmadığını bilirse, eğer yani bu yanlış bir şey değil gibi aktarılırsa, bunu sürdürür. Çünkü kolay bir baş etme yöntemi.
Bu durumda da çocuğu yüzleştirmek, yaptığının yanlış olduğuyla ilgili, davranışının yanlış olduğuyla ilgili çocuğu bilgilendirmek, bir yetişkinin bunu ona yapması, çocuğun bu davranıştan vazgeçmesine yardımcı olur.
Altta yatan sebebe gelirsek; eğer çocukta ebeveyn özellikleri bakımından fazla talep eden bir ebeveyn, çocuğun duygularını anlamayan bir ebeveyn, çocuğun ne yaşadığını görmeyen bir ebeveyn varsa, sadece çocuğu hiç anlamadan, çocuğun ne yaşadığını fark etmeden, kendi isteklerini, kendine uygun olan koşulları, durumları çocuktan beklerse; bu, çocukta bazen annesinin eleştirisinden kaçınmak için başvuracağı bir yöntem olabilir.
Küçük yaşlarda bazen olabilir. Çocuklar bunun ne anlama geldiğini bilmez. Ama daha ileriki yaşlarda bu bir davranış sorunu haline gelir. Ve bu şekilde ilerlediğinde yalan söylemek bir örüntü halinde, yani o kişinin, gencin bir davranış boyutu haline geldiğinde, bu yanı sıra farklı şekillere de evrilebilir. Yani ne demek? Yalan söyleyerek birilerini kandırmak, işte çalma davranışı, bir sürü yani hani o davranış sorunlarına giden yola kadar geçebilir bu davranışlar.
Dolayısıyla izlediğimiz zaman, gözlediğimiz zaman önce çocuğun buna neden başvurduğunu anlamak, bu koşulları gözden geçirmek, gerekirse iyileştirmek, çocuğu bu anlamda sağlıklı bir şekilde uyarmak, doğru bir şekilde yönlendirmek, yaptığıyla ilgili yüzleştirmek gibi yöntemler çocuğun bu davranıştan vazgeçmesine yardımcı olur.
Sorun boyutunda yalan söyleme davranışı, bir kişilik özelliği olarak çocukta uyum bozucu bir davranış haline gelebilir. Böyle zamanlarda göz ardı etmek, tam tersine farklı alanlara da yayılmasına neden olabilir bu davranış bozukluğunun. Böyle durumlarda bir uzman desteği mutlaka alınmalıdır.